Lastik değişimi: Lastik ebatı değişiminin avantajları ve dezavantajları.

  • Yazar: oponeo.com.tr

Lastik değişimlerini uygun biçimde nasıl yapacağınızı, değişim yapmanın avantajlarını ve dezavantajlarını öğreniniz. Lastik ebat değişimindeki önerimizi okuyunuz.

Ebat değişimlerinde alternatif ebatlar kullanılırsa aracınızı güvenli bir şekilde kullanmaya devam edersiniz. Lastik değişimi belirli bazı sürüş parametrelerini değiştirmek için kullanılır (örn.frenleme mesafesi, yol tutuş,konfor arttırımı vb.). Genel olarak değişimler aracın görünümünü iyileştirmek için (daha büyük jant çapı), veya ekonomik olduğu için küçük çaptaki lastiklerle değişim yapılmaktadır.

Başlıklar,

  • Değiştireceğimiz lastiği seçerken nelere dikkat etmeliyiz?
  • Lastik çapını büyütmenin avantajları
  • Lastik çapını büyütmenin dezavantajları
  • Jant boyutunu değiştirmeden lastik taban genişliğinin  değiştirilmesi
  • Jant boyutunun düşürülmesi,

Üretici tarafından önerilen lastik ebatları ve lastik basıncı tablosu benzin
deposunun yanında veya kapı eşiklerinde bulunabilir. 

Değiştireceğimiz lastiği seçerken nelere dikkat etmeliyiz?

Araç üreticileri lastiklerin dış çapının %2 oranın altında olmak koşuluyla değişimine izin vermektedir. Bu nedenle, teker çapını toplam olarak aynı tutmak için, eğer jant çapını büyütmek istiyorsak lastik profilini düşürmemiz gerekmektedir.

Değişim yapmadan önce, çoğu durumda üreticilerin belirttiği lastik ebatlarının kullanılması araç çekişinin belirtilen performansta kullanılmasını sağlar.

Lastik çapını büyütmenin avantajları

Yol Tutuşta artma,
Yoltutuşunun artma derecesi yapılan değişimde ki lastik genişliğine ve yüksekliğine bağlıdır. Ayrıca, lastiğin genişliğinin arttırılması ile kuru ve ıslak zeminde frenleme mesafesi azalacaktır.

Viraj reaksiyonu artar,
Jant çapındaki artış ile birlikte genişleyem ve yüksekliği artan lastiklerle aracın virajlardaki dengesini artacaktır, ayrıca virajlara girilebilecek maximum hız seviyesinide artırır. (Trafiğe açık yollarda belirtilen hız limitleri üzerinde araç kullanmak hem sizin hem trafikte ki diğer araçların can ve mal güvenliğini tehdit eder)

Aracın görünüşünün sportifleşmesi,
Daha büyük jantlar ve daha geniş lastikler  aracın görünümünü sportifleştirir.

Daha büyük fren diski takma şansı
Jant çapını büyüterek daha büyük fren diski  ve çok sayıda pistonu bulunan kaliper kapağı monte etme olanağı sağlar. Bu tür modifiyeler frenleme sisteminin performansını önemli seviyede artırır.

Lastik çapını büyütmenin dezavantajları;

Fiyat,
Yeni lastikler ve jantlar her zaman önemli derecede masraf demektir, özellikle daha büyük çaplı jantlar daha pahalıdır. Bu durum lastikler için de geçerlidir yüksekliği azaltmak ve sırt genişliğini artırmak için üreticiler daha iyi hammaddeler ve teknolojiler kullanmak zorundadır bu durum da ürünün fiyatını yükseltir. 

Yakıt tüketiminde artış,
Daha geniş lastikler daha fazla yuvarlanma direncine sahiptir, bu da yakıt tüketimini artırır.  Jantların da performansta negatif etkisi olacaktır (araç ivmelenmesini düşürür).

Lastiklerde ve jantlarda daha fazla hasar oluşma olasılığı,
Lastiğin yanakları inceldikçe çukurlara girmede ve bozuk yollarda sürüş sırasında lastiğin janta ve kendisine zarar verme olasılığı artar. Daha düşük profile sahip lastikler sık sık yan taraflarından hasar alırlar.

Konforda azalma,
Lastik yanak genişliğinin azalması sürüş konforunu düşürür. Lastiğin genişliği orjinal olarak verilen tolerans içinde yükseltilse bile, daha dar lastik yanğı ile birlikte artan yük konforda önemli derecede düşüş olacağı anlamına gelir.

Artan gürültü seviyesi,
Lastik tabanı şekline ve türüne bağlı olarak gürültü seviyeleri değişir, ancak lastik genişliğinin artırılması neredeyse her zaman gürültü artışı demektir, havanın sırtta ki bloklar arasında aldığı uzun mesafe gürültü seviyesini arttırır.

Islak zeminde kızaklama direncinin azalması
Daha dar ve geniş lastik demek daha fazla temas yüzeyi demektir, buda sırt kısmının altından daha fazla su miktarını çıkartmak anlamına gelir. Üreticiler yönlü sırt deseni ya da artan asimetrik sırt deseni kullanarak bu su tahliyesini iyileştirmeye çalışmaktadırlar. Sırt deseninin iki yarısı farklı gereklilikleri yerine getirebilmek için birbirinden bağımsız olarak tasarlanabilir.

Toprak yollarda aracınızın yol tutuşunu düşürür,
Lastiğin taban genişliği artırıldığı zaman, her zaman toprak ve çakıllı yollarda fren mesafesi artar.

Genel lastik çapını aynı tutmak için, daha büyük jantlar takılıdığı zaman 
lastik yüksekliğinin düşürülmesi gerekmektedir. 

Jant boyutunu değiştirmeden lastik taban genişliğinin değiştirilmesi

Jant boyutunu değiştirmeden lastik taban genişliğini değiştirmek mümkündür. Sadece lastik seçerken alternatif lastik kuralını hatırlamanız tavsiye ederiz, bu kurala göre lastik çapının fabrika ölçülerine göre en fazla %2  artırılabilir. 

Eski kurala göre lastik değişimleri (gerçekten hala uygulanabilir olan), monte edilen lastiğin dış çapı %2 oranından daha küçük veya %1.5 oranından daha büyük olmamalıdır. Örneğin, 185/60 R15 lastik yerine, 195/55 (çapı %1.3 daha küçük) veya 205/55 (çapı %1 daha büyük) kullanılabilir. 195/50R15 ebatı (çapı %4.25 daha küçük), 165/70R15 (çapı %1.96 daha büyük) veya 175/70R15 (çapı %4.25 daha büyük)  kullanılabilecek ebat değildir. Daha dar lastikler kullanılabilir, örneğin 175/65R15 ancak, lastiğin dış çapındaki değişim %+1.5/%-2 aralığında olmalıdır.

185/60R15 ebatına alternatif olacak ebat Temmuz 2003 tarihinde ETRTO tarafından hesaplandı ve önerildi, böylece kullanılabilecek alternatif ebat sayısı azaldı. Bu kurala göre, dış lastik çapı (kuramsal olarak tasarlanmış olan) jantın nominal dış çapından %+/-3 den fazla olmamalıdır. Bu kuralın toleransı %3 ‘e yükselttiği anlamına gelmez, genellikle sanayide yanlış olarak kabul görmüş ve websitelerinde alternatif lastik ebatı sağlayan arama araçlarında kullanılır. 

185/60 R15 lastik için alternatif ebat hesaplamak için, teorik (tasarlanmış olan) dış çap ve jantın nominal dış çap verilerinin bilinmesi gerekir ve bu verileri özel formülle hesaplarız. Kesin hesaplama aşağıda verilmiştir.

Teorik (tasarlanmış) Dış Çap : 603 mm
Nominal Jant Çapı : 381 mm 
Değişim :  222 mm 
İzin Verilen Maksimum Çap :  603 + (222 x 3%) = 609,66
İzin Verilen Minimum Çap : 603 - (222 x 3%) = 596,34

Eski alternatif metodu kabul edildiğinde, dış lastik çapını %+1.5/-2 arasında tutmaya dayanmaktadır, bu da alternatif lastiğin dış çapını 598.78 ile 620.165 mm aralığına çevirir. Yeni formül %+3-%-3 kabul edildi ancak, aralık 596.34 mm ile 609.66 mm arasında  azaldı. Bu da alternatif lastik ebatları azaldı demektir. Önceden geçerli olan 195/55R15 ebatı artık geçerli değildir. 

Karar alınacağı zaman, aracınız için fabrikası üreticisi tarafından belirlenmiş olan alternatif ebatları dikkate alınız. Düşük kesitli geniş lastik kullanımı  daha fazla yol tutuşu dolayısıyla daha iyi direksiyon hakimiyeti (lastiklerin yan yüzeyleri daha kısa ve sert), değişimler ayrıca düşük hızlarda suda kızaklama olasığına yol açar, artırırılmış dönme direnci daha fazla yakıt tüketimine yol açar, sürüş konforunu düşürür, manevra kabiliyetini düşürür. Ayrıca tam turda lastikler araç kanatlarına karşı sürtme yapmayacağını hatırlamalısınız.

Araca uyacak optimim lastiği sağlamanın tek yolu üretici tarafından belirlenmiş olan lastikleri takmaktır. Daha dar lastiklerin takılması yol tutuşunun düşmesine sebep olabilir, fren mesafesini artırır, daha büyük profilli lastiklere göre dönüşlerde ABS sisteminin yanlış işlem yapması nedeniyle daha dengesizdir, özellikle kış lastiklerinde.

Bu nedenle aynı lastik çapını korumak için en mantıklı çözüm, bir inç daha büyük çapta lastik takmaktır, açıkçası ebatlarda büyük bir seçim sunmamaktadır.

185/60R15 ebat lastikler için alternatif ebatların hesaplanması:

    Max. diameter -2% +1,5% Theoretical diameter -3% +3%
185/60 R15 84 T/H 88 T/H 611 mm 598,78 mm 620,165 mm 603 mm 596,34 mm 609,66 mm
195/55 R15 85 T/H/V 89 603 mm OK 595 mm Dış çap çok küçük
205/55 R15 88 V/W 617 mm OK 607 mm OK
175/65 R15 84 T/H 619 mm OK 609 mm OK
195/50 R15 82 T/H 86 V 585 mm Dış çap çok küçük 577 mm Dış çap çok küçük
165/70 R15 82 623 mm Dış çap çok geniş ve yük endeksi yetersiz  613 mm Dış çap çok geniş ve yük endeksi yetersiz
175/70 R15 86 637 mm Dış çap çok büyük 627 mm Dış çap çok büyük

Jant boyutunun düşürülmesi

Genellikle kış mevsiminde kış lastikleri kullanıldığında yapılır. Aynı prensipler jant çapını yükseltirken geçerlidir, ayrıca daha küçük jantlar takabilmek için izin verecek fren diskleri ve  kaliper kapakları kontrol edilmelidir.

Operasyon daha dar tabanlı ve yüksek profilli lastiklerin takılmasını sağlar, kış lastikleri için daha etkili bir çözümdür. Daha küçük çapta lastik kullanmanız daha uygun fiyatlı olacaktır, ekonominiz için çok iyi bir seçimdir.  Bazen kış lastikleri kış koşullarında kendi boyutunu azaltarak santimetrekare başına artan birim basınç nedeniyle  yol tutuşunu artırdığı iddia edilir. Kış lastiklerinde taban genişliği 205 mm olan lastiklerin kullanımı tavsiye edilmez. Bunu yaparsak bazı faydalı özellikleri kaybedeceğiz, genellikle aracın yol tutuşu azalmaktadır ve ABS sistemlerinin çalışmasını olumsuz etkilemektedir. 215 mm taban genişliğinden daha geniş lastik seçmeden önce, aracın en iyi şekilde çalışması için üreticinin belirttiği ebatları orjinal ebatları kullanmanız gerektiğini düşününüz.

Makaleyi yararlı buluyor musunuz? Bizi beğenin.

Teşekkürler
Yorum ekle
Kabul Ediyorum Gizlilik Politikası nowe okno
(Dikkat: Forumdaki yorumlar modere edilmektedir.)