Lastiğin ebatını nasıl bulabilirim?

Her lastikte lastiğin ebatı yanak kısmında yazmaktadır. Aracınıza yeni lastik alırken en çok dikkat etmeniz gereken husus lastiğinizin ebatıdır. Bu ebat rakamlar ve harflerden oluşur. Örneğin 195/60 R15 gibi.

Aşağıda ki örnek resimden lastik ebatını daha detaylı görebilirsiniz. 


Aracınızın orjinal lastik ebatını kullanıcı klavuzunun teknik bilgiler bölümünde bulabilirsiniz.

 

Lastik ölçüsünü nasıl okuruz?


Lastik ebatını gösteren işaretlerin açıklaması.

Nasıl doğru ebatı seçebilrim?

Ebat seçerken unutulmaması gerekenler:

  • Bütün lastiklerinizin dış çapı, yük ve hız endeksleri aynı olmalıdır (bazı araçlarda ön ve arka lastik ebatları farklı olabilmektedir. )
  • Lastikler çok dar olmamalıdır, bu aracın yol tutuşunu ve çekiş gücünü azaltır,
  • Lastikler çok geniş olmamalıdır, çamurluk kısmına sürtme yapabilir. Bir diğer etkisi ise yol ile temas gereğinden fazla olacağından aracın dinamiğini azalacaktır,
  • Yanlış dış çaplı lastik kullanımı aracınızın hız ve kilometre sayacının doğru değerleri göstermesini engeller. Ayrıca aracınızda yanlış ebat seçiminden kaynaklanan amortisör ve şanzıman elemanları arızaları görülür,
  • Her zaman genişlik, çap ve jant türünün alacağınız lastik ebatı ile uyumlu olup olmadığını kontrol edin.

Alternatif lastik nasıl seçilir?

Alternatif  lastik seçerken uyulması gereken kurallar, dış çap  orjinale göre en fazla %1,5 büyük ve %2 den küçük olmamalıdır.


Eskiyen lastiklerinizi değiştirmek aracınızın yol güvenliğini ve estetiğini arttırır.

 

Lastikler hangi standartları karşılamalı?

Avrupada üretilen her yeni lastik aşağıda ki standartları karşılamalıdır;

  • Standartların kapsamı Avrupa Birleşmiş Milletler Ekonomik Komisyonu tarafından belirlenen 30. yönetmelikte “Motorlu taşıtlar ve römorkları için lastikler” olarak belirtilmiştir.
  • Homologasyon bir sertifika ile belirtilmiştir. (e.g.UTAC, TUV)

Avrupada lastik ve jant standartları “ Avrupa Lastikler ve Jantlar Teknik Organizasyonu (ERTO)” tarafından belirlenir. Amaç verilen ölçülerle lastiklerin üzerinde tanımlanan işaretlerin birbiri ile aynı olmasının sağlanmasıdır.

Neden tüm lastik ve jantların boyutları standart hale getirildi?

  • Uygun lastik tipi ve ebatlarını sınırlamak için,
  • Tüm otomotiv sektörünü kapsadığından emin olmak için,
  • Lastik ve otomotiv üreticilerinin kendi özel ebatlarını üretmelerini engellemek,
  • Değiştirilebilirliği sağlamak.

Neden yanak yüksekliği (profil) yüzde olarak hesaplanır?

Geçmişten günümüze kadar gelen koşullar ve pratik sebeplere dayanır. Geçmişte yanak yüksekliği taban genişliğine yakındı ve taban yüksekliği verilmemekteydi. Lastik sektörü gelişmeye başladığından beri daha önce üreticileri zorlayan profil genişlikleri yerine yere basan kısım arttırılmıştır.


Yıllar içerisinde lastik profilinde yaşanan değişim.

Profil yüzdesi lastik ebatı hesaplamada kullanılan en yaygın formdur. Lastik tiplerinde ki %5’lik (binek araçlarda genellikle 15’den 80’e)  artışlar bütün lastik popülasyonunu ebat ve boyutlarına göre sınıflandırır. 

Lastik genişliği ölçüsü neden hep 5 ile biter?

Lastik ebatları 95 mm den başlayarak  10 mm aralıklarla artar. Nominal lastik genişliğinin her zaman 5 ile bitmesinin sebebi budur.

Genişlik milimetre cinsinden ifade edilirken jant ebatı neden inç olarak verilmiştir?

Jant ebatları her zaman inç olarak verilir. İki sistemin tutarlılığını sağlamak için bu kombinasyon kullanılmalıdır.

Lastiğin dış çapı nedir?


Lastiğin boyutları

Dış çap lastiğin yerden yüksekliğidir ve milimetre cinsinden ifade edilir. Mevcut bilgilere dayanarak aşağıdaki formule göre hesaplanabilir.

d = dr+2*h = dr+2*Sn*ar

  • d – lastiğin dış çapı
  • dr – nominal jant çapı
  • h – lastiğin profili
  • Sn – lastiğin nominal iç çapı
  • ar – profil yüksekliği

Şimdi bir örnek ile hesaplayalım  195/65 R15

dr=15 * 2,54
Sn=195
ar=0,65
d= 381+2*195*0,65 = 634,55 mm.
195/65 R15 ölçülerindeki bu lastiğin dış çapı 634,5 mm.

Neden lastiğin dış çapı önemli bir parametredir?

Lastiğin dış çapı aracınıza yeni lastik alırken en önemli ölçüdür.


Lastiğin dış çapı aracınıza yeni lastik alırken en önemli ölçüdür.

Eğer herhangi bir sebep ile jant değiştirmek zorunda kalırsanız alacağınız yeni lastiklerin dış çapı mutlaka eskileri ile aynı olmak zorundadır. Fark orjinal çapın %2 sini geçmemelidir. Web sitemizde ki Müşteri klavuzu başlığında Araçlar linkinden ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.

Niçin lastikler ve jantlar gittikçe büyüyor?

Modern taşıtlar gün geçtikçe daha güçlü ve hızlı hale geliyor. Bu sebeple daha iyi fren sistemlerine ve daha büyük jantlara ihtiyaç duyuluyor.

Euro-metrik ve P-metrik lastik ölçüsü

Dünyada iki çeşit lastik ölçülendirme sistemi kullanılmaktadır:

  • Avrupa metrik sistemi,
  • Amerikan p-metrik sistemi.

Eurometric (Avrupa metrik) sistem

Bu sistem dünyada pratik bir şekilde kullanılmaktadır. Bu lastik ölçüsü şu şekilde yazılır:195/65 R15 91T

Halen kullanılan bazı metrik-sistem lastikler vardır. Bunların profil genişliği genelde 80 ve 82 dir, bu lastiklerde profil değerini gösteren yazı çıkarılmıştır (full profil lastik olarak adlandırılır) 155 R13. Bu lastiğin ebatı : 155/80 R13 tür.

Eğer bir lastiğin ebatını gösteren rakamlardan sonra “C” harfi var ise , bu lastiğin ticari araçlar için üretildiği anlamına gelir ve şu şekilde yazılır :195/70R15C


Amerika’da kullanılan lastikler tümü ile farklı etiketler taşır.

P-metrik sistem:

Kuzey Amerika’da bu ölçü birimi kullanılır. Bu lastik ebatlarının birleşik yazılmasıdır, ilk olarak 1977’de Amerikalı üreticiler tarafından tanıtıldı. P-metrik lastiklerin yazımı şu şekildedir: P205/70R14 93S.

Lastik boyutlarının yazımı “P” ile başlıyorsa,bu lastik binek otomobil lastiğidir. Bütün otomobilleri kapsaması ile birlikte, minivanlar, SUV ve pickup araçlar içinde kullanılmaktadır. Eğer lastik boyutlarının yazımı  “LT” ile başlıyorsa kamyonetler için üretilmiş demektir.

Avrupada kullanılan  “C” ile aynı anlamdadır ve şu şekilde yazılır: LT245/75R16 108/104S.

İmperyal lastik ölçüsü:

İmperial ölçü sistemi geçmişte kullanılmış bir sistemidir (Şuan sadece antika arabalarda kullanılmaktadır). Lastik ölçüleri inçle veya alfanumerik olarak verilir (harfler ve rakamlar).

Ebat inç cinsinden 6x13 olarak belirtilir, ilk sayı genişliği ikinci sayı ise çapı simgeler. Bu sisteme göre profil ebatı kullanılmaz. Diagonal lastiklerde uygulanmıştır.

Diğer lastik ölçülendirme sistemleri


Yarış arabaları için kullanılan lastik ölçü sistemi lastikler üzerinde biraz daha farklı yazılır.

Stepne lastikler üzerinde T amblemi bulunur: T125/90D16 98M

Ralli lastiklerinin (profesyonel) üreticisine göre farklı yazımları vardır.Bu sistemler normal araçlardakinden farklıdır. Jant çapı bazen genişliğin yanında yazılır, bu bilgi pit stop sırasında hızlı lastik değişimi için verilmiş olabilir. Şimdi farklı lastik ölçülendirme sistemlerine göz atalım. Burada ölçülendirme sistemi normal kullanım için üretilmiş lastiklerden çok farklıdır.

Michelin lastikler şu şekilde etiketlenir Ör. 20/65-18 X TL

  • 20 – santimetre olarak lastik genişliği(gerçek ölçüsü 210 mm)
  • 65 – santimetre olarak dış çap
  • 18 – jant çapı inç olarak
  • X –  radyal lastik
  • TL - tubeless lastik

BFGoodrich normal kullanım için üretilen lastiklere benzer bir ölçülendirme sistemi kullanır Ör. 200/50 – 17

  • 200 – milimetre olarak lastik genişliği.
  • 50 – profilin yüzde olarak genişliğe oranı
  • 17 – jant çapı inç olarak

Bazı üreticiler genişlik ve çapı milimetre olarak verirler. Lastik üzerindeki yazı şu şekilde görülür: 185/510 - R13 

  • 185 – milimetre olarak lastik genişliği.
  • 510 – milimetre olarak dış çap
  • 13 – jant çapı.

İngiliz markası Avon, benzer bir ölçülendirme sistemini inç olarak kullanır. Lastik üzerindeki yazı şu şekilde görülür as6.0/21.0-13